Overdrachten met btw
Alle overdrachten van goederen zijn in principe onderworpen aan btw. Zo ook de overdracht van een bedrijf of een bedrijfsafdeling. Wanneer een onderneming beslist haar bedrijvigheid geheel of gedeeltelijk over te dragen, dient zij dus in principe 21% btw te berekenen op de overdrachtsprijs. Enkel de ondernemingen die een activiteit overdragen die volledig vrijgesteld is van btw, ontsnappen aan de heffing van de omzetbelasting.
Nevenwerkingen
Aangezien de overname van een bedrijf of bedrijfsafdeling vaak een aanzienlijke investering is, vormt de heffing van btw een bijkomende last op de liquiditeiten van de overnemer. Deze zal de btw weliswaar achteraf kunnen recupereren, doch in tussentijd dient de btw door hem wel te worden voorgefinancierd. Bovendien kan ook de overdrager nadeel ondervinden van de toepassing van de btw. Wanneer in de overdracht gebouwen begrepen zijn waarover in het verleden btw werd afgetrokken, zal de overdrager eventueel een herziening moeten verrichten van de destijds gerecupereerde btw.
Overdrachten zonder btw: nieuwe circulaire
Om de overgang van bedrijven en bedrijfsafdelingen niet nodeloos te belasten, voorziet de btw-wetgeving in een bijzonder stelsel dat overdrachten buiten de werkingssfeer van de btw kan houden. Een dergelijke overdracht wordt fictief als een ‘niet-levering’ beschouwd (art. 11 en 18, §3 W. btw). De voorwaarden die gekoppeld zijn aan de overdracht zonder btw werden in het verleden door de fiscus reeds uitgebreid becommentarieerd. Recent werd echter overgegaan tot een bundeling en verduidelijking van de bestaande commentaren via de publicatie van een nieuwe circulaire.
Beoordeling in hoofde van de overnemer
In deze circulaire wordt het principe nu formeel bevestigd dat voor de overdracht zonder btw niet langer vereist is dat alle bestanddelen van de onderneming of afdeling worden overgedragen. Het volstaat dat met de overgenomen elementen de economische activiteit kan worden verdergezet. Of de overdracht voldoende elementen bevat, wordt trouwens niet langer vanuit het standpunt van de overdrager, maar wel vanuit het standpunt van de overnemer beoordeeld. Dit laat de overdrager bijvoorbeeld toe in bepaalde gevallen het gebouw waarin hij zijn activiteit uitoefende, te behouden en toch de overdracht vrij van btw te realiseren.
Gewijzigde visie fiscus
De fiscus heeft echter van de gelegenheid gebruik gemaakt om haar visie op bepaalde punten aan te passen. Zo zal de overdrager van een nieuw gebouw - dat hij samen met zijn bedrijf overdraagt en waarover hij de btw niet volledig heeft kunnen aftrekken - niet langer van een bijkomende aftrek kunnen genieten door bij de overdracht van het gebouw te ‘opteren’ voor de toepassing van de btw.
Ten slotte zal de overdrager die beslist het gebouw waarin hij zijn activiteit uitoefende niet mee over te dragen - doch enkel te verhuren aan de overnemer - een herziening dienen te verrichten van de voorheen afgetrokken btw voor zover de herzieningstermijnen nog niet verstreken zijn. Ter zake wordt trouwens geen onderscheid meer gemaakt tussen natuurlijke personen en vennootschappen.
Deze nieuwe circulaire en de gewijzigde principes die erin vervat zijn, treden in werking vanaf 1 januari 2010.
Jean-Paul Libert
jean-paul.libert@vhg.be
